Trang chủ / Bài viết / Phóng sự / Đề án “Đổi mới chương trình - sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015”
A+ R A-

Đề án “Đổi mới chương trình - sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015”

Email

Có nóng và vội?

Những ngày qua, các chuyên gia và những người quan tâm đến ngành giáo dục lại được phen bàn tán sôi nổi quanh Đề án Đổi mới chương trình – sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015 (đề án) với số tiền đầu tư lên tới 70.000 tỷ đồng. Đến thời điểm này, dù vẫn đang ở giai đoạn lấy ý kiến nhưng với những phản ứng gay gắt, quyết liệt từ dư luận, chắc chắn nghành giáo dục sẽ phải xem lại “siêu đề án”.


Ai cũng “nhảy dựng”?

Là một trong những người được mời góp ý cho đề án, GS. Văn Như Cương đã bày tỏ không ít vấn đề mà ông quan ngại và cho rằng chúng cần phải được xem xét lại một cách cẩn trọng. Riêng với mục tiêu đề án vạch ra là hoàn thành xây dựng chương trình và biên soạn sách giáo khoa mới cho bậc THPT để bắt đầu thực hiện từ năm 2017 với kinh phí thực hiện ước tính 70.000 tỷ đồng, GS. Văn Như Cương đã vạch ra hướng xử lý rất khác. Theo đó, nếu có quyền sử dụng 70.000 tỷ đồng, ông sẽ dùng làm 3 việc: xây 1.000 ngôi trường mới (30 tỷ đồng/trường); phát không sách giáo khoa cho mọi học sinh trong 5 năm tới; tăng lương cho thầy cô giáo (thêm 10 triệu đồng/người/năm) trong 4 năm tới. GS. Cương đề xuất hướng xử lý này bới theo ông, thời điểm này chưa cần thiết phải thực hiện việc thay sách giáo khoa. Thay vào đó, với bộ sách đang hiện hành, chúng ta chỉ cần cắt 1/3 nội dung là đã “ổn” vì giảm được gánh nặng nhồi nhét cho học sinh.

GS - TS. Nguyễn Minh Thuyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, thanh thiếu niên nhi đồng của Quốc hội khẳng định việc đưa ra đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa lúc này là chưa đúng thời điểm. Việc cần làm trước nhất là đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng. Đổi mới không chỉ giáo dục phổ thông mà cả giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Khi đã có kế sách đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục sẽ có “kim chỉ nam” và tất yếu sẽ phải đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông.

Cũng với quan điểm không đồng tình, GS. Chu Hảo cho rằng đến thời điểm này chúng ta còn chưa có đề án “Đổi mới căn bản và toàn diện nền Giáo dục Việt Nam”, chưa có “Chiến lược Phát triển Giáo dục giai đoạn 2011 - 2020” thì không thể có cơ sở định hướng cho những đề án nhỏ như đề án “đổi mới Chương trình, SGK giáo dục phổ thông sau năm 2015”. Cũng vì thế, thay vì tiếp tục thực hiện các đề án mang tính chắp vá, thiếu đồng bộ và tốn kém, ngành giáo dục phải soạn thảo đề án cải cách toàn diện và triệt để nền giáo dục nước nhà.

PGS.TSKH. Nguyễn Kế Hào cũng cho rằng đề án này có quá nhiều điểm chưa được và không thể thuyết phục được dư luận vì những việc cơ bản cần làm ngay thì chưa thấy bàn đến. Cụ thể, Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 chưa có, quan điểm triết lý giáo dục chưa có, hệ thống giáo dục thế nào, phổ thông 11 hay 12 năm, tiểu học 5 năm hay 6 năm, có những môn học gì,… “Tôi không coi nó như một Đề án tầm cỡ trọng điểm quốc gia, mà chỉ coi như một bản nháp, bản thảo”, ông Hào khẳng định. Để chứng minh cho sự chưa đến nơi đến chốn của đề án, ông Hào đưa ra ví dụ sử dụng 35.000 tỷ đồng sẽ xây bao nhiêu trường, bao nhiêu tiền cho mỗi trường. Nhưng thực tế chúng ta đã thực hiện việc xóa trường học tranh tre nứa lá từ nhiều năm nay bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Đề án còn đề cập tới khoản tiền vài ngàn tỷ đồng để mua thiết bị giáo dục mới, nhưng hiện nay nhiều thiết bị vẫn đang đắp chiếu, hỏng hóc,… Riêng việc viết và thiết kế lại chương trình, sách giáo khoa như dự thảo đưa ra, ông Hào cho rằng: “Ít nhất phải 10 năm mới tính đến chuyện thiết kế lại chương trình. Ở nhiều nước tiên tiến, có khi mấy chục năm họ mới tổ chức viết lại sách vì sách của họ rất cơ bản, lại có tính liên thông bền vững giữa các cấp học. Theo tôi, thay vì viết và in lại sách thì nên sửa chữa, hiệu đính lại một số nội dung bằng những tờ in bổ sung. Nhiều nhà khoa học của Việt Nam chỉ học phổ thông 9 năm, đại học học 2 năm với một bộ sách từ thời chiến tranh và họ đã trở thành nhà khoa học đầu ngành”.

GS.TSKH. Nguyễn Xuân Hãn cũng cho rằng: “Một chương trình thống nhất chỉ có 2, 3 kiểu viết sách khác nhau, chúng ta sẽ chọn 1 bộ sách giáo khoa đơn giản nhất để triển khai toàn quốc. Nhưng theo tôi, Quốc hội phải quyết định, sau khi SGK mới ra đời phải dùng ít nhất 15 năm mới được in lại. SGK và chương trình cần phải ổn định, không thể cứ nay thay sách, mai thay sách được, như thế lãng phí vô cùng”.

Sẽ lắng nghe và điều chỉnh

Trước phản ứng của các chuyên gia và dư luận, Bộ Giáo cụ và Đào tạo đã đưa ra cách lý giải của mình. TS. Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã đặt ra nhiệm vụ phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục. Để thực hiện được việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020. Việc đổi mới chương trình – SGK là một trong những nội dung quan trọng trong chiến lược đó. Về con số đầu tư 70.000 tỷ đồng của đề án, ông Chuẩn cho biết số tiền chi cho việc biên soạn chương trình - SGK dự kiến chỉ hơn 960 tỷ đồng (chưa đầy 1/70 tổng dự toán); số còn lại chi cho các công việc khác như: xây dựng cơ sở vật chất trường học (khoảng 35.000 tỷ đồng); mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học (khoảng 30.000 tỷ đồng); đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý (hơn 390 tỷ đồng). Đây cũng chỉ mới là ước tính trong bản dự thảo để xin ý kiến các bộ, ngành; sau đó còn tiếp tục tính toán chi tiết và xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp. Theo ông Chuẩn, tất cả mới chỉ là dự thảo của đề án, bộ sẽ phải lấy ý kiến nhiều chiều, lắng nghe các đóng góp phản biện trước khi quyết định hoàn thiện đề án để trình cấp có thẩm quyền.

TS Phạm Thị Ly, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) cho rằng nhiều người tỏ ra bức xúc, phẫn nộ trước con số 70.000 tỉ đồng cho một đề án cải cách. Thật ra chúng ta có thể nhìn vấn đề theo một cách khác: số tiền lớn như thế dự kiến đổ vào giáo dục là một dấu hiệu cho thấy Nhà nước ý thức rất rõ tầm quan trọng của việc tạo ra những thay đổi có tính cốt lõi cho giáo dục. “70.000 tỉ đồng có lãng phí hay không thì phải nhìn vào chỗ số tiền ấy chi cho những việc gì, dựa trên quan điểm và tầm nhìn như thế nào và đạt được kết quả ra sao. Nếu 70.000 tỉ đồng mà “thay máu” được hệ thống giáo dục, để con em chúng ta được học làm người, để không thầy cô nào phải bán điểm, không học trò nào có thể mua được bằng cấp, để nhà trường không bị thương mại hóa,... thì số tiền ấy không phải là lãng phí. Tuy nhiên, trong bối cảnh những vấn đề sống còn của giáo dục như triết lý giáo dục, chính sách và chiến lược phát triển giáo dục còn chưa được giải quyết thì 70.000 tỉ đồng cho việc biên soạn sách giáo khoa và trang thiết bị là một việc khiến người ta phải kinh hãi”, bà Ly thừa nhận.

BOX: Giai đoạn I của Đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông (2011 - 2013) dự kiến là 622 tỷ đồng, giai đoạn II ( 2014 - 2016) là 32.644 tỷ đồng; giai đoạn III (2017 - 2019) là 36.346 tỷ đồng và giai đoạn IV là  370 tỷ đồng.

Thêm ý kiến


 Security code Làm mới

Bài viết được quan tâm nhất